Hỗ trợ trực tuyến
My status
Tin tức
Để phát triển bền vững Việt Nam cần nghiên cứu giảm bớt các ưu đãi thuế
Đó là thông tin được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo chính sách tài khóa và phát triển Việt Nam do Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) phối hợp với Oxfam Việt Nam tổ chức vào ngày 13/10.

Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho biết, mặc dù đã có nhiều cải cách tích cực nhưng thực trạng hệ thống thuế hiện nay của Việt Nam còn phức tạp, chưa tương đồng với các nước trên thế giới. Một số sắc thuế còn khá cao, kém cạnh tranh, trong khi một số sắc thuế khác lại chưa có.
 
Đồng tình với quan điểm này, Đại diện tổ chức Oxfam tại Việt Nam bà Nguyễn Thu Hương, nhấn mạnh thuế là nguồn tài chính quan trọng cho phát triển, giải quyết nghèo đói và bất bình đẳng. Tuy nhiên ở Việt Nam nguồn thu ngân sách từ thuế đang giảm dần mà nguyên nhân chủ yếu là do sụt giảm thuế và dầu thô. Theo ước tính của Oxfam, tổng ưu đãi thuế  của Việt Nam bằng 7% tổng thu ngân sách và bằng 5% tổng chi ngân sách. Con số này bằng khoảng 1,4 lần so với chi cho y tế. Ưu đãi thuế đang tập trung vào nhóm DN có quy mô lớn, thuộc ngành công nghiệp chế biến và chế tạo, DN có vốn đầu tư nước ngoài, nằm trong các khu công nghiệp. Đơn cử năm 2016 mức thuế suất phổ thông là 20% thì thuế suất thực nộp của nhóm này là 10%. Có thể nói những ưu đãi thuế TNDN đã tạo ra những phí tổn tài khóa đáng kể và làm gia tăng khoảng cách thu nhập giữa các tầng lớp dân cư.         
 
Tại hội thảo, chuyên gia quốc tế về thuế, ông Johan Langerock, cũng chia sẻ: sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế của Việt Nam trong thời gian qua không song hành với sự gia tăng của tổng thu ngân sách từ thuế. Trên thực tế, trong những năm qua, tổng thu ngân sách từ thuế đã và đang giảm so với quy mô của nền kinh tế. Thực trạng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sự bền vững của quốc gia. Theo tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD, tổn thất ngân sách do ưu đãi thuế ước tính hàng năm là 1% GDP, tương đương trên 50.000 tỷ đồng. Với số tiền này, có thể giúp đầu tư xây dựng 25 bệnh viện mới với quy mô 1.000 giường tại Việt Nam. Khi nguồn thu ngân sách từ thuế từ các công ty lớn giảm, áp lực đóng thuế VAT của người dân bình thường sẽ tăng lên hoặc dịch vụ công như y tế, hay giáo dục cho người dân bị cắt giảm.
 
Các đại biểu tham dự hội thảo cũng cho rằng Việt Nam có thể loại bỏ các ưu đãi thuế mà không làm tổn hại đến tăng trưởng hoặc khả năng cạnh tranh của quốc gia. Bởi theo một khảo sát gần đây của Grant Thorton về triển vọng cổ phần tư nhân tại Việt Nam, 69% số câu trả lời coi sự gia tăng thu nhập khả dụng và tầng lớp trung lưu là yếu tố quan trọng nhất để đầu tư vào Việt Nam; 60% cân nhắc tăng trưởng kinh tế cao và ổn định; và chỉ 13% coi ưu đãi và trợ cấp của Chính phủ là yếu tố quan trọng nhất.
 
Với phân tích trên, Oxfam đã đưa ra hai khuyến nghị cho Chính phủ Việt Nam. Một là loại bỏ một số ưu đãi thuế sau khi thực hiện đánh giá tác động. Hai là với vai trò là Chủ tịch ASEAN trong năm 2020, Việt Nam nên bổ sung vấn đề cạnh tranh về thuế và ưu đãi thuế vào chương trình nghị sự của ASEAN nhằm nâng cao nhận thức và khởi xướng các thảo luận cấp khu vực về chủ đề này. Cả hai hành động này đều nhắm tới việc tăng nguồn thu ngân sách từ thuế một cách công bằng và bình đẳng. Nếu thành công, bất bình đẳng trong xã hội sẽ giảm và Chính phủ sẽ có nhiều nguồn lực hơn để đầu tư cho y tế, giáo dục và cuộc chiến chống biến đổi khí hậu đang ngày càng khốc liệt hơn ở Việt Nam.
 
Các chuyên gia tại hội nghị cũng cho rằng, để giảm thiểu các tác động tiêu cực của những ưu đãi thuế, hàng năm cần có báo cáo về mức độ giảm thu thông qua chính sách ưu đãi thuế, để các cơ quan quản lý làm sáng tỏ các ưu đãi thuế được trao cho các công ty, tập đoàn đa quốc gia và thúc đẩy các thảo luận tìm giải pháp quản lý hữu hiệu nguồn thu ngân sách nhà nước. Việt Nam cần nghiên cứu đánh thuế đối các khoản thanh toán làm xói mòn cơ sở thuế để áp dụng đối với các khoản thanh toán được chi trả cho một thực thể nước ngoài chịu thuế thấp; nghiên cứu cơ chế bảo vệ cho nước nhận đầu tư trước vấn để dịch chuyển lợi nhuận.
 
Nguồn: tapchithue.com.vn
Các bài viết khác